Стаття

Сайти новин як джерело до вивчення фальшивомонетництва в Україні

Олексій Шевчук, Андрій Бойко-Гагарін
Взято з Том 5, № 2, 2020 Сторінки 423–439
Переглядів
290

Анотація

Підробки грошей, виготовлені злочинцями з метою отримання незаконного прибутку та обману населення, виникли з часів появи найпершої монети в історії людства. З тих під фальшування грошей відбувається паралельно із розвитком грошової справи. Фальшування власне українських грошей розпочалось ще з часів появи найперших кредитових білетів, друкованих 1917 року в Києві. У сучасній науковій історіографії питанню фальшування грошей в незалежній Україні приділено увагу досить спорадично. Основні тенденції та особливості фальшування грошей в наш час у цій роботі досліджено шляхом аналізу повідомлень про виявлення підроблених грошей чи їх виробників за даними сайтів новин в мережі Інтернет. Найбільшої популярності набувають повідомлення про особливо поширені прототипи підробок, а також статистичні дані, пов’язані із кількістю виявлених в країні фальсифікатів. Інформаційні агенства найчастіше спираються на офіційні повідомлення Національного Банку України або заяви речника Національної поліції України. Найбільша концентрація виявлення фальшивих грошей була зафіксована у Західних регіонах України та в Одеській області. У процесі державної протидії фальшивомонетництву відзначено нестандартні випадки: спроби підтвердити ігровими грошима свою платоспроможніть під час перетину кордону, оформлення грошових переказів через сервіси логістичної компанії. Незахищеними від отримання фальшивих грошей стали користувачі платіжних терміналів та банкоматів. Технологічно більшість підробок виготовлена за допомогою струменевих принтерів, найбільш популярними прототипами для фальшивомонетників є банкноти номіналом 500 гривень та 100 доларів США, причому євро та російські рублі встрачають свою привабливість. Поширеними в Україні є спроби розрахунку сувенірними грошима. Показово, що в опрацьованих нами інформаційних джерелах не зафіксовано випадків виявлення фальшивих монет

Ключові слова

Використані джерела

  1. Boiko-Haharin, A. & Rodionova, O. (2018) Tohochasni pidrobky 100 karbovantsiv 1917 roku u kolektsii NMIU. [Old forgeries of the 100 Ukrainian karbovanets of 1917 in the NMUH collection]. Numizmatyka i falerystyka. 3. 22-25 [in Ukrainian].
  2. Boiko-Haharin, A. & Shevchuk, O. (2019). Falshyvi banknoty na hroshovomu rynku Ukrainy (1990–2000 rr.). [Counterfeit banknotes on the money market of Ukraine (1990-2000)]. Abstract of papers. XIII mizhnarodna naukova konferentsiia. Istoriia torhivli, podatkiv i myta. [XIII International Scientific Conference. History of trade, taxes and duties]. 91-94 [in Ukrainian].
  3. Boiko-Haharin, A. S. (2018) Hazetna periodyka yak dzherelo vyvchennia protsesiv falshuvannia monet ta banknot v kintsi XIX – pochatku XX stolittia. [The newspapers periodicals as the source of study of the process of counterfeiting coins and banknotes during the late XIX the early XX centuries]. Ukrainskyi numizmatychnyi shchorichnyk. 2. 132-149 [in Ukrainian].
  4. Boiko-Haharin, A. S. (2018). Repliky investytsiinykh monet Ukrainy – potreba kolektsiinoho rynku chy falshyvomonetnytstvo? [Replicas of investment coins of Ukraine the need of the collection market or counterfeiting?]. Numizmatyka i falerystyka [Numismatics and faleristics]. (4). 4-5 [in Ukrainian].
  5. Boiko-Haharin,  A. S.  (2019)  Kharakterystyka  dzherel vyvchennia falshyvykh monet ta banknot v hroshovomu obihu Ukrainy v impersku dobu (1795-1917). [The characteristics of the sources of study of the counterfeit coins and banknotes in the monetary circulation of Ukraine during the imperial era (1795- 1917)]. Sotsium. Dokument. Komunikatsiia. Seriia: Istorychni nauky. 8. 55-75. DOI: 10.31470/2518-7600-2019-8-55-75 [in Ukrainian].
  6. Boiko-Haharin, A. S.(2020). Samostiina perevirka spravzhnosti hroshei naselenniam Ukrainy u XIX – poch. XX st. [Self verification of the authenticity of money by the population of Ukraine in the XIX – beginning XX cent.]. Chasopys ukrainskoi istorii. [Journal of Ukrainian history]. (42). 25-32. DOI: 10.17721/2522-4111.2020.42.3.
  7. Boiko-Haharin, A. S. (2020). Tohochasni pidrobky monet ta banknot Rosiiskoi imperii u prodazhakh na numizmatychnykh auktsionakh. [The counterfeits of coins and banknotes of the Russian empire in the numismatic auctions sale]. Abstract of papers: Forum Numizmatyczne, Pieniadz I Mennice. 4. 195-205 [in Polish].
  8. Bojko-Gagarin, A. S. (2017) Fal’shivomonetnichestvo v Central’noj i Vostochnoj Evrope v jepohu Srednevekov’ja i rannego Novogo vremeni [The coin counterfeiting in Central and Eastern Europe in the Middle age and early Modern time]. Kiev: Ukrainskaja konfederacija zhurnalistov [in Russian].
  9. Kotsur, V. P. & Boiko-Gagarin, A. S. (2019) Napoleon russian forged assignations in Naddniprianshchyna (over Dnipro land). East European historical bulletin. (11). 66-77. DOI: 10.24919/2519- 058x.11.170701 [in English].
  10. Kotsur, V. P. & Boiko-Haharin, A. S. (2019). Derzhavna polityka protydii falshyvomonetnytstvu v Rosiiskii imperii u kin. XIX – poch. XX st. [State policy against counterfeiting in the Russian Empire in the late XIX – the early XX century]. Universum Historiae et Archeologiae. 2 (27). Ed. 2. 108-124. DOI: 10.15421/26190208 [in Ukrainian].
  11. Kotsur, V. P. (2013). Aktualni napriamy ta orhanizatsiini zasady suchasnykh doslidzhen serednovichnoi numizmatyky v Ukraini. [Current trends and organizational principles of modern studies of medieval numismatics in Ukraine]. Naukovi zapysky z ukrainskoi istorii [The scientifical notes of the Ukrainian history]. (33). 3-8 [in Ukrainian].
  12. Nechytailo, V.V. (2019). Hroshovyi obih na terytorii Hetmanshchyny (1648-1764 rr.). [Money circulation in the territory of the Hetman State (1648-1764)]. (Extended abstract of Candidate’s thesis). 15 [in Ukrainian].
  13. Orlyk, S. V. & Boiko-Haharin, A. S. (2017) Falshyvomonetnytstvo v Ukraini v roky Pershoi svitovoi viiny [Money counterfeiting in Ukraine during the WWI]. Ukrainskyi numizmatychnyi shchorichnyk [The Ukrainian Numismatic Annual]. (1). 143-164 [in Ukrainian].
  14. Orlyk, V. M. & Orlyk, S. V. (2019) Teoretyko-metodolohichni ta dzhereloznavchi problemy ekonomichnoi istorii Ukrainy. [Theoretical-methodological and source problems of economic history of Ukraine]. Universum istorii ta arkheolohii. [Universum of history and archeology]. Vol. 2 (27). Ed. 2. Dnipro. 5-27 [in Ukrainian].
  15. Orlyk, V. M. (2013). Informatsiinyi potentsial WEB-resursiv u numizmatychnykh doslidzhenniakh (na prykladi monet derzhav Khrestonostsiv) [The informational potential of the WEB-resources (on example of coins of the Crusader States)]. Arkhivoznavchi ta dzhereloznavchi haluzi znan: problemy vzaiemodii na suchasnomu etapi [Archival and source knowledge sciences: problems of interaction at the present stage]. 129-133 [in Ukrainian].
  16. Shevchuk, O. (2019). Informatsiini mozhlyvosti saitu Natsionalnoho Banku Ukrainy v doslidzhenni problem istorii hroshovoho obihu v Ukraini. [Informational possibilities of the National Bank of Ukraine Web-site in research of the history problems of monetary circulation in Ukraine]. Sotsium. Dokument. Komunikatsiia. [Society. Document. Communication]. (8). 320-335. DOI: 10.31470/2518-7600-2019-8-320-335 [in Ukrainian].

ЦИТУВАТИ

Shevchuk, O., & Boiko-Gagarin, A. (2020). News web-sites as the source for study of counterfeiting in Ukraine. Society. Document. Communication, 5(2), 423-439.